برای اعتراض در کورت کانادا باید در واقع حرفی برای دفاع از خود داشته باشید و شرایط پرونده به گونهای باشد که قابل دفاع باشد. اگر بعد از ریجکتی و فهمیدن دلایل ریجکت ویزای کانادا، پرونده خود را بدون رفع اشکالات آن، مجددا برای اداره مهاجرت کانادا بفرستید، به احتمال زیاد دوباره رد خواهید شد. بنابراین شکایت در دادگاه فدرال کانادا بخاطر چنین پرونده ضعیفی نتیجه بخش نخواهد بود.
معمولا ایرادهایی که به بررسی پرونده گرفته میشود در این سه دسته خلاصه میشود:
۱. منطقی بودن Reasonableness
۲. منصفانه بودن Fairness
۳. اشتباه در فکت یا تفسیر قانون Error in Fact or Law
قبل از اینکه به ریجکتی ویزا کانادا در کورت شکایت کنید، باید اقدامات زیر را انجام دهید.
تنها دو نفر میتوانند در کورت از پرونده شما دفاع کنند:
۱. خودتان
۲. وکیلتان
اگر خودتان پیشقدم شوید، حتما میدانید که باید با وکلای خبره اداره مهاجرت دست و پنجه نرم کنید. پس کار سادهای در پیش ندارید.
پس به احتمال فراوان باید وکیل بگیرید. منظور از وکیل، مشاور مهاجرت کانادا (RCIC) یا وکیلی که در ایران وکالت میکند نیست. کسی میتواند پرونده شما را به کورت ببرد که وکیل حقوقی و عضو کانون وکلای یکی از استانهای کانادا باشد.
البته مشاورین رسمی مهاجرت کانادا میتوانند در دادگاه ویژه مهاجرت (IRB) به نمایندگی از شما شرکت کرده و از شما دفاع کنند ولی زمانی که پروندهای به دادگاه فدرال کانادا کشیده میشود داستان فرق میکند.
زمان
از روزی که نتیجه درخواست ویزای شما صادر شده است، اگر داخل کانادا باشید ۱۵ روز و اگر خارج از کانادا باشید ۶۰ روز فرصت دارید که پروسه کورت را آغاز کنید. البته در موارد خاص قاضی اجازه تمدید هم میدهد.
نخستین کار، فایل کردن پرونده برای leave در کورت است. Leave در اینجا به معنی اجازه ورود به کورت با نظر قاضی است. یعنی میخواهیم مدارک ویزای خود را به قاضی نشان دهیم و ببینیم آیا قاضی هم موافق است که این پرونده صلاحیت و ارزش ورود به کورت را دارد یا خیر.
اگر قاضی موافق باشد، این مجوز را صادر میکند و اینجاست که میگوییم: Leave is granted.
طرفین این دعوی حقوقی از یک طرف شما هستید یعنی متقاضی یا applicant و از طرف دیگر اداره مهاجرت (بخوانید وزیر مهاجرت) که در دادگاه فرد پاسخگو یا respondent نامیده میشود. فراموش نکنیم که اداره مهاجرت هم مانند شما وکیل دارد.
طی ۱۰ روز پس از فایل شدن پرونده، از طرف دادگاه ابلاغیهای برای اداره مهاجرت ارسال شده و همچنین ۳۰ روز به آنها فرصت داده میشود تا دلایل ریجکتی را ارسال کنند.
پس از دریافت دلایل ریجکتی، وکیل شما ۳۰ (+۱۰) روز فرصت دارد تا مدارک خود را که شامل دفاعیه میشود ارسال کند. سپس وکیل اداره مهاجرت ۳۰ روز فرصت دارد تا به آن دفاعیه پاسخ داده و آن را به چالش بکشد. در صورت پاسخ از سوی اداره مهاجرت وکیل شما ۱۰ روز فرصت دارد که به آن چالش پاسخ دهد.
سپس قاضی بررسی اولیه مدارک را شروع کرده و نظرش را در مورد اجازه ورود به کورت اعلام میکند. اگر قاضی اجازه ورود پرونده به کورت را بدهد، زمانی را برای جلسه استماع (Hearing) تعیین میکند: معمولا بین ۳۰ تا ۹۰ روز پس از صدور اجازه ورود (Granting the leave). و البته ممکن است قاضی تشخیص دهد که پرونده شما صلاحیت ورود به کورت را ندارد و پرونده را مختومه اعلام کند.
در جلسه استماع به کورت، قاضی صحبتهای طرفین را شنیده و بر اساس آن رای به شما یا اداره مهاجرت میدهد. در صورتی که رای به سود شما باشد پرونده شما مجدداً و اینبار توسط آفیسر دیگری بررسی خواهد شد و نتیجه آن مانند پروندهای جدید به اطلاع شما میرسد. معمولاً برای بررسی مجدد، از شما میخواهند تا مدارک بهروز شده خود را آپلود کنید.
ستل شدن پرونده به معنی سازش میان طرفین است و معمولا پیشنهادی است که فرد پاسخگو (اداره مهاجرت) به متقاضی (شما) میدهد. این پیشنهاد میتواند از روزی که وکیل پرونده شما را فایل میکند تا روز استماع یا hearing ارائه شود ولی این کار معمولاً پس از ارسال دفاعیه وکیل شما انجام میشود. به خصوص اگر دفاعیه خوبی برایتان نوشته شود و وکیل اداره مهاجرت به این نتیجه برسد که در انتهای مسیر شما برندهاید و اداره مهاجرت بازنده.
در واقع پیشنهاد ستل یک بازی دو-سر-برد است چرا که هم ماهها در وقت شما صرفهجویی میشود و هم شکستی برای اداره مهاجرت ثبت نمیشود. البته شما همواره میتوانید این پیشنهاد را قبول نکنید ولی معمولاً قبول نکردن آن توجیهی ندارد، مگر زمانی که یک بار این پیشنهاد را قبول کرده باشید ولی پرونده دوباره ریجکت شده باشد. زمانی که شما این آفر را قبول میکنید، در واقع شکایت خود را پس میگیرید.
نظام حقوقی کانادا به تبعیت از انگلستان common law یا قانون عرفی است و در کامنلا تصمیمات جدید بر پایه نتایج پروندههایی گرفته میشود که پیشتر به دادگاه رفته باشند.
وکیل شما در دفاعیهای مفصل، بر اساس پروندههای مشابه که پیش از شما به کورت رفته و موفق شدهاند، تکتکِ دلایل آفیسر برای ریجکتی پرونده را به چالش کشیده و در نهایت از قاضی میخواهد که اجازه ورود پرونده را به کورت داده و تصمیم آفیسر را کنار بگذارد.
گاهی طی ۳۰ روز پس از سابمیت دفاعیه وکیل شما، دفاعیهای از سوی اداره مهاجرت در قالب پاسخ به کورت ارسال میشود.
در واقع وکیل اداره مهاجرت پرونده را به دقت بررسی کرده و دفاعیه وکیل را میخواند و اگر نقطه ضعفی در مدارک سابمیتی، سوگندنامه یا دفاعیه یافت، آن را بزرگ کرده و تلاش میکند تا قاضی را مجاب کند که پرونده صلاحیت لازم را ندارد.
در این صورت، بهتر است وکیل شما طی ۱۰ روز به چالش آن وکیل پاسخی قانعکننده دهد تا حرف آخر را شما زده باشید، نه اداره مهاجرت.
جلسه استماع که معمولا ۳۰ تا ۹۰ روز پس از اجازه ورود به کورت انجام میشود حدود ۹۰ دقیقه طول میکشد. تفاوت اساسی جلسه استماع با ستل این است که جزئیات جلسه استماع ثبت و ضبط شده و سپس در معرض عموم قرار میگیرد. برای مثال میتوانید در سایت کنلی( www.canlii.org ) پروندههای مشابه خود را بیابید و ببینید که نتیجه آن پروندهها چه بوده است.
از آن مهمتر این که در سیستم حقوقی کانادا نتایج پروندههای سابق، مبنای بررسی پروندههای جدید هستند. پس اگر در پرونده شما نکته جدیدی وجود داشته باشد، چه بسا راه را برای برنده شدن کیسهای مشابه باز کند.
پس از فایل شدن، شماره پرونده به شما اختصاص داده میشود. میتوانید با استفاده از شماره پرونده یا نام خود، پروندهتان را در بخش نتایج سایت کورت ( www.fct-cf.gc.ca) جستجو کرده و آپدیتها را مشاهده کنید. البته در نظر داشته باشید که این سایت معمولاً چندین روز دیرتر آپدیت میشود.
از روزی که نتیجه درخواست ویزای شما صادر شده است، اگر داخل کانادا باشید ۱۵ روز و اگر خارج از کانادا باشید ۶۰ روز فرصت دارید که پروسه کورت را آغاز کنید. البته در موارد خاص قاضی اجازه تمدید هم میدهد.
معمولا مدتی پس از برنده شدن یا قبول پیشنهاد صلح از سوی شما، پروفایل شما از حالت Refused به حالت Your Action is Required در خواهد آمد. در واقع معمولاً درخواستی از سوی اداره مهاجرت دریافت خواهید کرد مبنی بر آپدیت مدارک.
در این درخواست از شما میخواهند که بخشی از مدارک زیر یا همه آنها را طی ۳۰ روز در سامانه آپلود کنید:
پس از آپلود مدارک و بررسی آنها توسط آفیسری جدید، نتیجه ویزای شما اعلام میشود. اگر مدارک را به درستی و بی کم و کسر ارائه دهید، معمولا با جواب مثبت روبرو خواهید شد.